Sở công thương Bắc Giang - Trung tâm xúc tiến thương mại Bắc Giang

Tin trong nước

Xuất khẩu dệt may Việt Nam: Triển vọng lớn, thách thức nhiều

Cập nhật :Thứ bảy, 19-6-2010

- Dệt may sẽ trở thành mặt hàng có sức cạnh tranh cao, đem lại nguồn ngoại tệ quý giá cho đất nước khi sự phát triển của ngành dựa trên giá trị gia tăng trên mỗi sản phẩm

Tiến dần tới mục tiêu 10,5 tỷ USD

Là mặt hàng xuất khẩu dẫn đầu, hàng dệt may của nước ta đang dần chiếm lĩnh các thị trường quốc tế. Sau mức suy giảm nhẹ (0,6% so với năm trước) của năm 2009, xuất khẩu nhóm hàng dệt may đang bứt phá, hứa hẹn một năm tăng trưởng tốt với trị giá đạt 4,65 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2010.

Số liệu thống kê hải quan nhiều năm qua cho thấy, chu kỳ xuất khẩu của hàng dệt may thường bắt đầu tăng trưởng vào quý 2 và đạt mức cao nhất vào quý 3. Và đây cũng chính là cơ sở để ông Lê Quốc Ân, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) khẳng định, mục tiêu kim ngạch đạt 10,5 tỷ USD trong năm 2010 của ngành có thể đạt được.

Theo phân tích của ngành hải quan, trong 6 tháng đầu năm nay, xuất khẩu hàng dệt may đạt trung bình là 775 triệu USD/tháng. Với mức tăng như hiện nay, cùng với tính chu kỳ xuất khẩu, chúng ta có thể kỳ vọng hàng dệt may sẽ đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD/tháng trong một vài tháng tới. Tuy nhiên để đạt được kế hoạch xuất khẩu 10,5 tỷ USD trong năm 2010 thì trong 7 tháng còn lại của năm, trung bình mỗi tháng xuất khẩu dệt may phải đạt gần 950 triệu USD/tháng.

Số liệu thống kê mới nhất của Hải quan cũng cho thấy, trong 5 tháng đầu năm với kim ngạch 3,86 tỷ USD, tăng 18,6% so với cùng kỳ năm 2009, ngành dệt may đã chiếm gần 15% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước và cao hơn so với nhóm hàng xuất khẩu có kim ngạch lớn thứ 2 (là dầu thô) tới gần 1,7 tỷ USD.

Triển vọng qua các thị trường chính

Theo ông Lê Quốc Ân, hiện sản phẩm dệt may của Việt Nam đang chiếm khoảng 2,69% thị phần thế giới. Tại thị trường Mỹ và Nhật Bản, Việt Nam chỉ đứng thứ hai sau Trung Quốc với thị phần tương ứng là 7,4% và 4%.

Số liệu thống kê hải quan trong nhiều năm qua cho thấy, Hoa Kỳ luôn là thị trường dẫn đầu về nhập khẩu hàng dệt may của Việt Nam. Xuất khẩu nhóm hàng này sang Hoa kỳ luôn chiếm trên 50% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của cả nước và khoảng 40% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước sang thị trường này.

EU và Nhật Bản cũng là hai thị trường lớn nhập khẩu hàng dệt may của Việt Nam với tỷ trọng lần lượt là 18% và 11% trong tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này của cả nước trong năm 2009.

Tuy nhiên, trong 3 thị trường dẫn đầu này, thì Hoa Kỳ vẫn là thị trường mà xuất khẩu dệt may của Việt Nam có tốc độ tăng trưởng cao nhất, trung bình là 19%/năm trong giai đoạn 2005-2009, thị trường EU và Nhật Bản có tốc độ tăng bình quân lần lượt là 17% và 12%.

Trong 5 tháng đầu năm nay, xuất khẩu nhóm hàng này sang Hoa kỳ đạt 2,22 tỷ USD, tăng 23,8% so với cùng kỳ.

Bên cạnh các thị trường truyền thống trên, thời gian qua, xuất khẩu hàng dệt may của nước ta sang các thị trường mới như Đài Loan, Hàn Quốc, các nước ASEAN... đều có mức tăng đáng kể.

Không chỉ xuất khẩu sản phẩm may mặc thành phẩm, sản phẩm sợi của Việt Nam cũng đã tiếp cận được với các thị trường mới như Thổ Nhĩ Kỳ, Brazil…

Tuy nhiên, dẫn thống kê của www.trademap.org, Hải quan Việt Nam cho rằng, dù là mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam từ năm 2009, nhưng so với tổng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của cả thế giới thì dệt may Việt Nam chỉ chiếm một tỷ trọng rất nhỏ (khoảng 1,6% năm 2009).

Cũng theo thống kê của www.trademap.org, kim ngạch nhập khẩu hàng dệt may của Hoa Kỳ năm 2009 lên tới 86,7 tỷ USD và xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam vào thị trường này chỉ chiếm 5,8% trị giá nhập khẩu hàng dệt may của Hoa Kỳ.

Số liệu thống kê trên cho thấy thị trường dệt may thế giới là rất lớn và cơ hội cho hàng dệt may Việt Nam vẫn còn nhiều tiềm năng để phát triển.

Chủ động vượt qua khó khăn

Sự phát triển ngành dệt may của nước ta bên cạnh những thuận lợi thì cũng gặp phải nhiều khó khăn khi nguồn nguyên phụ liệu phục vụ ngành dệt may, da, giày phần lớn là phải nhập khẩu. Hiện các doanh nghiệp dệt may phụ thuộc đến 80% vào nguyên phụ liệu nhập khẩu, thậm chí có những mặt hàng phải nhập đến 95%.

Trong khi đó, giá nguyên phụ liệu nhập khẩu từ đầu năm đã tăng với tốc độ chóng mặt khiến nhiều doanh nghiệp dù đơn hàng xuất khẩu đầy ắp nhưng vẫn không khỏi băn khoăn về lợi nhuận.

Số liệu của Bộ Công thương cho biết, bông là nguyên liệu có mức tăng giá kỷ lục trong 5 tháng qua, với mức tăng trên 40% so với cùng kỳ. Thực tế này đang khiến các doanh nghiệp lo lắng về khả năng lợi nhuận.

Số liệu thống kê hải quan mới nhất cho thấy, trong 5 tháng đầu năm 2010 tổng trị giá nhập khẩu nhóm hàng nguyên liệu, phụ liệu ngành dệt may, da, giày là 3,7 tỷ USD, tăng 33,5% so với cùng kỳ năm 2009, trong đó, riêng vải các loại nhập khẩu đã là 2 tỷ USD, tăng 23,5%.

Thiếu chủ động với nguyên liệu đầu vào, nên nhiều doanh nghiệp dệt may than phiền là càng xuất nhiều thì nguy cơ thua lỗ cũng càng lớn.

Theo phản ánh của không ít doanh nghiệp, trước thực tế chi phí sản xuất tăng cao, bản thân các doanh nghiệp đã chủ động đàm phán với nhà nhập khẩu để hai bên cùng chia sẻ, điều chỉnh đơn giá xuất khẩu, nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng nhận được sự chia sẻ từ nhà nhập khẩu.

Thực tế, ngành dệt may phát triển dựa trên một chuỗi sản xuất liên hoàn từ sản xuất bông, xơ, kéo sợi, dệt, nhuộm, hoàn tất vải rồi mới đến may mặc. Trong chuỗi sản xuất liên hoàn này, Việt Nam mới làm tốt được khâu cuối cùng, tức là may mặc.

Trong khi đó, công nghiệp thiết kế mẫu mã của Việt Nam cũng vẫn còn lạc hậu, chủ yếu là gia công và làm thuê theo đơn đặt hàng của nước ngoài.

Chính vì vậy, giá trị gia tăng trên mỗi sản phẩm xuất khẩu dệt may của Việt Nam còn rất thấp.

Theo các doanh nghiệp dệt may, để tránh tình trạng vừa xuất khẩu vừa lo như hiện nay và để hướng tới phát triển bền vững, trước hết phải đầu tư phát triển nguồn nguyên liệu trong nước.

Ngành hải quan cũng cho rằng, để ngành dệt may Việt Nam phát triển bền vững, việc phát triển công nghiệp phụ trợ với hàng dệt may là vấn đề cấp bách nhất vì trong tương lai, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam với các thị trường chính đã đạt tới ngưỡng có thể bị xem xét trong các vụ kiện trợ cấp, bán phá giá…

Trong bài phân tích mới đây, ông Vũ Đức Giang, Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt May Việt Nam cũng đã đưa ra 3 giải pháp để vượt qua khó khăn và đạt được các mục tiêu tăng trưởng của ngành dệt may giai đoạn 2011- 2020 về sản xuất từ 12 đến 14%; về xuất khẩu hơn 15%; đến năm 2020 đạt 25 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu tỷ lệ nội địa hóa hơn 70%, trong 5 năm tới. Trong đó, ông Vũ Đức Giang cũng nhấn mạnh đến việc triển khai hiệu quả ba chương trình chiến lược về cây nguyên liệu, vải và nguồn nhân lực.

Ông Giang cũng cho biết thêm, trong chương trình nâng cao giá trị gia tăng của hàng dệt may Việt Nam, Vinatex đã đầu tư vào sản xuất nguyên liệu bông, xơ tổng hợp, kéo sợi, dệt vải, nhuộm hoàn tất, sản xuất quần áo và các lĩnh vực phụ trợ khác với tổng số vốn hơn 15.297 tỷ đồng. Qua đó, nâng tỷ lệ nội địa hóa từ gần 25% năm 1995 lên 47% năm 2009, và sẽ sớm đạt hơn 50% vào năm 2011.

Như vậy, dệt may sẽ trở thành mặt hàng có sức cạnh tranh cao trong cơ cấu hàng xuất khẩu của Việt Nam, đem lại nguồn ngoại tệ quý giá cho đất nước khi sự phát triển của ngành dựa trên giá trị gia tăng trên mỗi sản phẩm./.

(VOV)