Sở công thương Bắc Giang - Trung tâm xúc tiến thương mại Bắc Giang

Tin Bắc Giang

Nâng cao hiệu qủa mô hình liên kết "4 nhà"

Cập nhật :Thứ tư, 20-1-2010

Nhằm đánh giá, phân tích kết quả thực hiện mô hình liên kết "4 nhà" từ đó rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất phương pháp, hình thức tổ chức mô hình đạt hiệu quả cao hơn, vừa qua, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Hội Nông dân tỉnh tổ chức hội thảo "Nâng cao hiệu quả mô hình liên kết "4 nhà" trong sản xuất nông nghiệp hàng hoá". Hội thảo thu hút đông đảo giới chuyên môn, nhà doanh nghiệp, hộ nông dân tham dự.

Đa số các đại biểu đều cho rằng liên kết "4 nhà" là cần thiết giúp sản xuất nông sản hàng hoá phát triển nhanh và bền vững. Đại biểu Hà Quê, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho rằng: Khoa học đã và đang giữ vai trò quan trọng làm tăng năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nông sản tỉnh nhà trên thị trường trong nước và quốc tế. Kết quả chương trình liên kết "4 nhà" góp phần hình thành các vùng nông sản hàng hoá tập trung có chất lượng, tạo vùng nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến như: vải thiều Lục Ngạn; na, dứa Lục Nam, Lạng Giang, Yên Thế; dưa bao tử, ngô ngọt, cà chua bi ở Tân Yên, Lạng Giang và Việt Yên; lúa thơm, khoai tây sạch bệnh Yên Dũng… Các mô hình kinh tế trang trại, chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản ngày càng phát triển theo hướng công nghiệp mang lại hiệu quả kinh tế cao… Nhờ đó năm 2009 tổng đàn lợn đạt 1,11 triệu con, tăng gần 100 nghìn con so với năm trước; đàn gia cầm gần 14 triệu con, tăng hơn 2 triệu con. Riêng sản lượng thủy sản tăng cao nhất, gần 30%, với hơn 20 nghìn tấn. Tỉnh ta đã hình thành những mô hình chăn nuôi tiêu biểu như gà đồi Yên Thế, lợn nạc, bò lai sind.

Hỗ trợ nông dân nâng cao chất lượng nông sản

(Ông Phan Văn Thường, Giám đốc Công ty cổ phần Chế biến thực phẩm xuất khẩu GOC, xã Tân Dĩnh (Lạng Giang).

Hằng năm, Công ty chúng tôi liên kết với nhiều hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp ở các huyện Lạng Giang, Lục Nam và Việt Yên ký hợp đồng bao tiêu khoảng 3.500 tấn dưa chuột bao tử, cà chua bi, ớt cay cho nông dân. Tuy nhiên, thời gian qua, do quy mô sản xuất cây thực phẩm xuất khẩu còn manh mún nên việc hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc và thu mua sản phẩm cho nông dân gặp nhiều khó khăn. Đặc biệt, các hộ nông dân chưa thường xuyên được hướng dẫn biện pháp canh tác tiên tiến do đó chất lượng nông sản thấp. Để từng bước nâng cao chất lượng nông sản, bảo đảm tiêu chuẩn xuất khẩu... chúng tôi mong muốn chính quyền các địa phương quy hoạch đồng ruộng thành vùng tập trung kết hợp đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ phục vụ sản xuất; đồng thời phối hợp với các cơ quan chuyên môn, doanh nghiệp hướng dẫn nông dân kỹ thuật sản xuất theo tiêu chuẩn ViệtGap hoặc AseanGap.

Nhân rộng mô hình sản xuất hàng hoá

(Ông Thân Ngọc Hoàng, Giám đốc Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ)

Mỗi năm Trung tâm hỗ trợ nông dân xây dựng hàng chục mô hình sản xuất cây trồng, vật nuôi giống mới theo hướng hàng hoá như: dưa chuột bao tử, cà chua bi, gà sao, gà đen làm thuốc… Phần lớn các mô hình điểm đều thành công nhưng do còn manh mún, nhỏ lẻ nên các doanh nghiệp chế biến không bao tiêu sản phẩm cho nông dân. Vì vậy, từ các mô hình điểm rất khó nhân rộng thành vùng sản xuất hàng hoá tập trung có hiệu quả kinh tế cao. Thời gian tới, để nhân rộng những mô hình sản xuất hàng hoá rất cần sự liên kết chặt chẽ "4 nhà", đặc biệt về phía chính quyền các địa phương không chỉ hỗ trợ nông dân kinh phí mua cây, con giống mà cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp thu mua sản phẩm cho bà con. Các hộ nông dân cũng cần thành lập tổ hợp hoặc hiệp hội sản xuất hỗ trợ nhau về khoa học kỹ thuật, tạo ra nguồn nguyên liệu lớn với chất lượng bảo đảm, đáp ứng được yêu cầu của các doanh nghiệp chế biến nông sản.

Hải Minh (thực hiện)

Đồng tình với nhận định của đại biểu Hà Quê, ông Nguyễn Văn Thành, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Hợp tác xã và PTNT tỉnh nhấn mạnh: Sự liên kết giúp người nông dân nhận thức rõ hơn về nền sản xuất lớn. Họ hiểu rằng tham gia Chương trình sẽ có nhiều cơ hội thoát nghèo. Thực hiện Chương trình này, nông dân được tập huấn kiến thức sản xuất, kinh doanh, nhờ đó trình độ, tay nghề nâng lên. Đại biểu Thành còn nhấn mạnh đến hiệu quả của chương trình hợp tác trong sản xuất nông sản hàng hoá. Đây được coi là tiền đề của nền sản xuất hàng hoá lớn. Bà Dương Thị Hoà, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh nêu rõ: Liên kết "4 nhà" đã khắc phục được ba vấn đề lớn của kinh tế thị trường mà từng hộ nông dân không thể giải quyết được, đó là: Thị trường tiêu thụ sản phẩm; công nghệ mới và vốn đầu tư. Doanh nghiệp đầu tư vốn, kỹ thuật và tiêu thụ sản phẩm. Nông dân có vốn và yên tâm sản xuất, thâm canh. Sự liên kết này mang lại hiệu quả thiết thực. Đại biểu Bùi Văn Thắng, hộ nông dân sản xuất kinh doanh giỏi của huyện Lục Nam bộc bạch: Có đầu ra ổn định, nông dân yên tâm đầu tư sản xuất kinh doanh. Hiện chúng tôi lo nhất là khâu tiêu thụ sản phẩm.

Đánh giá về vai trò của Nhà nước trong mối liên kết, các đại biểu trong hội thảo thống nhất: Nhà nước đóng vai trò "bà đỡ" vì bảo đảm hành lang pháp lý thuận lợi thông qua hệ thống chính sách tín dụng, thuế và các chủ trương, chính sách thu hút đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển KT-XH. Điều này được thể hiện rõ như chủ trương phát triển lúa lai; cây công nghiệp chế biến; bò lai sind…

Mặc dù có kết quả đáng khích lệ, nhưng mô hình liên kết "4 nhà" còn bộc lộ nhiều hạn chế. Đại biểu Thân Ngọc Hoàng, Giám đốc Trung tâm Ứng dụng tiến bộ KH&CN (Sở KH&CN) đánh giá: Mô hình liên kết "4 nhà" theo đúng nghĩa rất ít. Từ năm 2006 đến nay, toàn tỉnh chỉ có 3-4 mô hình dạng này, còn lại chủ yếu là mô hình "3 nhà", "2 nhà", trong đó mô hình giữa doanh nghiệp và nông dân diễn ra phổ biến. Mối liên kết giữa các nhà còn lỏng lẻo, không rõ ràng. Đa số nông dân tham gia ký hợp đồng chưa gạt bỏ được tư tưởng hám lợi trước mắt nên mặc dù nhận ứng trước giống, vốn của doanh nghiệp, nhiều hộ vẫn sẵn sàng bán nông sản cho tư thương hoặc doanh nghiệp khác với giá cao hơn. Với doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân cũng chưa tôn trọng hợp đồng đã ký, không mua hết sản phẩm, có doanh nghiệp còn tự ý phá hợp đồng. Nhà khoa học giữ vai trò quan trọng trong quá trình này vì giúp nông dân nâng cao năng suất, chất lượng, giảm chi phí sản xuất… nhưng việc thiếu cơ chế rõ ràng đã khiến vai trò của "nhà khoa học" chưa được đề cao… Đại biểu Bùi Văn Thắng thẳng thắn: Liên kết gì mà khi nông dân mất mùa không ai phải chịu trách nhiệm; doanh nghiệp không mất gì, cán bộ, nhà khoa học không bị trừ lương. Ngược lại khi nông dân có thu hoạch cao, cũng chẳng ai được hưởng gì trong đó…

Nhìn chung các ý kiến tại hội thảo đều nhất trí cho rằng cần khắc phục những tồn tại nêu trên. Theo đó, phải xác định rõ quyền lợi và nghĩa vụ của từng nhà. Thời gian tới Nhà nước cần xây dựng và nhân rộng các mô hình điểm phát triển kinh tế trang trại, gia trại tại các vùng nông thôn; tiếp tục quan tâm đầu tư, nâng cấp kết cấu hạ tầng, đặc biệt là giao thông thủy lợi tạo môi trường thông thoáng để doanh nghiệp và nhà khoa học đến với nông dân nhiều hơn nữa; có chính sách bảo hiểm cho cây trồng, vật nuôi giúp nông dân ổn định phát triển sản xuất, đời sống trước tình hình thiên tai đe doạ và thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội cho nông dân nghèo vùng sâu, xa. Nhà khoa học cần đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn các đề tài phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu và tập quán canh tác của địa phương. Ngoài việc chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, nhà khoa học cũng phải chịu trách nhiệm về kết quả sản xuất với nhà nông. Còn hộ nông dân chủ động đăng ký với tổ chức Hội Nông dân hoặc Nhà nước khi có nhu cầu cung ứng dịch vụ đầu vào và tiêu thụ sản phẩm; hợp tác liên kết với nhau tổ chức tốt khâu sản xuất theo đúng quy trình công nghệ và tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm; tuyệt đối tuân thủ các hợp đồng đã ký kết, không tự ý bán sản phẩm ra thị trường tự do.

Bacgiang Online